Publikujemy bardzo ciekawy tekst, który przedstawia precyzyjnie histori? nazwy i herbu Lecha Pozna?. Niniejszy tekst na pewno poszerzy merytoryczn? wiedz? ka?dego kibica. Zapraszamy do lektury.
Pozna?ski Lech do?? cz?sto w swej historii zmienia? nazwy, cho? nie za ka?dym razem sz?a za tym zmiana herbu. Rodowód Lecha si?ga do Katolickiego Stowarzyszenia M?odzie?y – organizacji spo?eczno-religijnej powsta?ej w 1919 roku i maj?cej ze sportem, przynajmniej w praktyce, niewiele wspólnego. M?odzie?, szczególnie ta m?ska, bywa?a nieco znudzona zaj?ciami o tematyce rolniczej, spo?ecznej czy wojskowej. Brakowa?o zaj?? typowo sportowych, szczególnie z ukochanej pi?ki no?nej. Ch?opcy z d?bieckiego ko?a Wielkopolskiego Oddzia?u KSM, nie chc?c tworzy? fikcji, sami powo?ali dru?yn? pi?karsk?, przyjmuj?c z czasem oficjaln? ju? nazw? Klub Sportowy Lutnia D?biec. Rejestracja klubu mia?a miejsce 19 marca 1922 roku w Pozna?skim ZOPN i z ca?? pewno?ci? poza nazw?, wybranym zarz?dem i pi?karzami, nowy klub nie posiada? ?adnego znaku graficznego czy jakiego? symbolu. Z reszt? ju? po niespe?na 5 miesi?cach zmieniono t? bardziej muzyczn? ni? sportow? nazw? na Towarzystwo Sportowe Liga-D?biec. Z tego okresu pochodzi najstarszy dokument klubowy opatrzony okr?g?? piecz?ci? z nazw? klubu i wkomponowan? stylistyk? liter L-D. Trudno jednak uzna? to za oficjalny herb, nigdy te? ów znak nie pojawi? si? na piersiach zawodników d?bieckiej Ligi. Po wch?oni?ciu d?bieckiej osady przez Pozna? nie zmieniono prawdopodobnie klubowych stempli, bo i tak w ?wiadomo?ci mieszka?ców Poznania D?biec stanowi? pewn? niezale?n? i samodzieln? enklaw?. Po raz pierwszy autentyczne i konkretne god?o klubowe pojawi?o si? na koszulkach graczy KPW-Ligi Pozna? na pocz?tku lat trzydziestych. Gdy klub od maja 1930 nosi? nazw? KPW-Liga i stanowi? jedno z wielu ognisk paramilitarnej organizacji Kolejowego Przysposobienia Wojskowego, emblemat w kszta?cie tarczy mia? barw? wi?niow? z bia?ymi literami skrótu KPW. Od wrze?nia 1933 roku, kiedy dosz?o do ostatniej przed wojn? zmiany nazwy klubu w wyniku z??czenia wszystkich ognisk w jeden wspólny organizm, na dresach i koszulkach sportowców KS KPW Pozna? emblemat mia? tak?e kolorystyk? ró?ow?, litery pozosta?y niezmiennie bia?e, cho? ju? w br?zowej obwódce. Z tego okresu pochodzi wi?cej dokumentów i pism, odznak i dyplomów, a nawet zachowanych autentycznych emblematów. W pe?nej wersji klubowego god?a wi?niowa tarcza by?a tylko jednym z jego elementów, zlokalizowanym na piersi or?a w koronie trzymaj?cego w szponach skrzydlate ko?o – symbol kolejnictwa. Nie by?o wówczas mowy o jakimkolwiek marketingu, ale herb KPW wyzwala? w ludziach jak najlepsze reakcje i by? powszechnie rozpoznawalny. Ju? wówczas sportowcy identyfikowali si? z klubem poprzez god?o, nieraz je ca?owali, okazuj?c dum? z reprezentowanych barw, a fakt jego lokalizacji po lewej stronie - na sercu, te? o czym? ?wiadczy?.
Czas wojny i okupacji hitlerowskiej na d?ugie 6 lat przerwa? dzia?alno?? kolejowego klubu. Jego dawni zawodnicy w trakcie wojny uczestniczyli w konspiracyjnych mistrzostwach Poznania w ekipie pod nazw? „D?biec”, najcz??ciej jednak prezentuj?c go?e torsy lub ró?norakie zwyczajne podkoszulki. Oczywisty jest te? fakt, i? „D?biec” jako organizacja konspiracyjna nie posiada?a ?adnego znaku graficznego i do minimum ograniczon? dokumentacj?.
Do reaktywacji przedwojennego klubu dosz?o 16 marca 1945 roku pod nazw? Kolejowy Klub Sportowy (KKS) Pozna? i wkrótce utworzono herb maj?cy ju? charakterystyczne kolejowe symbole – skrzyde?ka rzymskiego Merkurego (odpowiednika greckiego Hermesa) – boga kurierów i transportu; bia?o-niebiesk? tarcz?, kszta?tem przypominaj?c? widoczn? z lotu ptaka p?dz?c? lokomotyw?. Co ciekawe, nazwa Pozna? by?a pocz?tkowo na górze, a skrót KKS pod skrzyde?kami. Inna obowi?zywa?a te? kolorystyka, niebieski znajdowa? si? po prawej stronie, a bia?y z lewej. I ten w?a?nie herb podlega? ró?nego rodzaju kosmetycznym zmianom, które doprowadzi?y do dzi? obowi?zuj?cego herbu Lecha. Tradycj? lat powojennych by?o nagradzanie zas?u?onych zawodników r?cznie wykonywanymi dyplomami z okazji rozmaitych jubileuszy, na których pojawia?y si? czasami ca?kiem nowe god?a klubowe, wymy?lone na potrzeby rysownika, mimo s?siedztwa jak najbardziej autentycznych klubowych piecz?ci. St?d w niektórych wydawnictwach pojawi?a si? b??dna informacja, jakoby ówczesnym herbem KKS by?a tarcza niebiesko-bia?a (czasem nawet niebiesko-?ó?ta) z napisem KKS i mniejszym dopiskiem Pozna?. Kolejowy Klub zawsze dba? o nawi?zywanie do kolejowych tradycji, a na tych dyplomowych rysunkach brak?o cho?by najmniejszej symboliki kolejowej. 9 stycznia 1948 roku klub przyj?? do?? oryginaln? nazw? KS Zwi?zek Zawodowy Kolejarzy (ZZK), zmieniaj?c w herbie jedynie skrót z KKS na ZZK. Znów w niektórych opracowaniach pojawi?y si? b??dne informacje, jakoby klubowy herb stanowi? symbol centrali Zwi?zku Zawodowego Kolejarzy. Wszechobecny na zwi?zkowych legitymacjach, sztandarach czy dokumentach znak-litery ZZK na bordowym tle wkomponowane w skrzydlate ko?o – nigdy nie by? klubowym herbem! 1 maja 1949 roku komunistyczna w?adza na d?ugie lata narzuci?a polskim klubom zmian? nazwy na jedno z dziewi?ciu zrzesze? sportowych. Pojawia?y si? monotonne i bezbarwne Unie, Ogniwa, Gwardie, Budowlani, W?ókniarze czy Stale. KS ZZK zast?pi? twór o nazwie Zrzeszenie Sportowe Kolejarz Pozna? i taki stan rzeczy obowi?zywa? do stycznia 1957 roku. Narzucono nawet obowi?zuj?c? w zrzeszeniu kolorystyk? – bordow?. Sportowcy nosili na piersiach herb Kolejarza obowi?zuj?cy dla ca?ego zrzeszenia – liter? K w skrzydlatym kole, wszystko w kolorystyce czerwonej. Jednak przynajmniej na pocz?tku obowi?zywania nowej nazwy na dresach i koszulkach sportowców pojawi? si? emblemat w starym stylu, czyli skrzyde?ka w bia?o-niebieskiej tarczy z napisem Pozna? i u do?u Kolejarz. Znane s? równie? okoliczno?ciowe plakietki i dyplomy z takim w?a?nie herbem.

Na fali odwil?y po 1956 roku pozwolono wróci? sportowym klubom do swoich dawnych nazw. W Poznaniu postanowiono nada? ca?kiem now?, historyczn? nazw? bez zbyt bliskich jednak skojarze?. W wyniku walnego zgromadzenia sprawozdawczo-wyborczego 16 stycznia 1957 roku zdecydowano si? na nazw? Klub Sportowy LECH, a o decyzji spo?ecze?stwo Poznania informowano nie tylko na ?amach prasy, ale poprzez megafony umiejscowione na kursuj?cych po mie?cie samochodach. Wrócono do skrzyde?ek Merkurego, odwrócono kolorystyk? i niebieska barwa pojawi?a si? po lewej stronie. Na górze widnia? napis KS Lech, a na dole Pozna?. Jeszcze w tym samym roku 15 grudnia zdecydowano si? przywróci? s?owo Kolejowy w skrócie nazwy KKS dla podkre?lenia zwi?zków klubu z kolej?.

Oczywi?cie zmian? t? uwzgl?dnion? w herbie klubowym i w takiej wersji przetrwa? on do 16 czerwca 1994 roku, momentu likwidacji KKS Lech Pozna?. W ustanowionych jeszcze na pocz?tku 1957 roku honorowych odznakach klubowych w stopniu z?otym, srebrnym i br?zowym na zawsze pozostawiono napis KS Lech. Co ciekawe, ta najd?u?ej u?ywana wersja herbu klubowego do?? rzadko pojawia?a si? na koszulkach zawodników innych dyscyplin, bo i u pi?karzy po raz pierwszy znalaz?a si? dopiero wiosn? 1980 roku na eleganckich trykotach firmy Adidas. Graficznie ów herb przedstawiany by? rozmaicie. Czasem dodawano rok powstania klubu, zmieniano kolorystyk?, pojawia?y si? rozmaite ozdobniki np. wieniec. Wszelkie dopuszczalne zasady w tej dziedzinie ?ama? katowicki „Sport”, prezentuj?c prawdziwego potworka w ?ó?to-niebieskiej tonacji, przypominaj?cego raczej rozjechan? krow? ni? p?dz?c? lokomotyw?. Pod koniec lat osiemdziesi?tych zwi?zki kolei z klubem mocno si? rozlu?ni?y, a obowi?zuj?cy od 1994 roku skrót PKP dodany do nazwy Lech, cho? wci?? na te zwi?zki wskazywa?, oznacza? zwyczajnie Pozna?ski Klub Pi?karski. Z nowym skrótem pojawi?o si? i nowe klubowe logo. Po raz pierwszy nie mówiono o godle czy herbie, a w?a?nie o logo. Definicja tego s?owa jednoznacznie wskazuje na marketingowe znaczenie klubowego znaku. Elementy kolejowe zast?pione zosta?y przez symbol Poznania – ratuszowe kozio?ki, cho? ?ó?to-niebieska kolorystyka ju? nie wszystkim przypad?a do gustu. Irytowa?a te? ?ó?ta wst??ka z rozwini?ciem skrótu PKP. Gdy 9 lipca 1998 roku skrót PKP przemianowano na WKP (Wielkopolski Klub Pi?karski), zmiany dokonano równie? na nieszcz?snej wst??ce. Logo nie uleg?o ju? ?adnej korekcie w sezonie, gdy zdecydowano si? do oficjalnej nazwy klubu doda? nazw? sponsora WKP Lech-Kreisel.

W 2003 po podpisaniu umowy sponsorskiej z firm? Lotto dokonano kolejnej zmiany klubowego znaczka. Wyeksponowano sam? nazw? Lech i posta? kozio?ków, a zrezygnowano z niepotrzebnej wst?gi. Dzia?ania te mia?y zdecydowanie ujednolici? i podporz?dkowa? rynek pami?tek klubowych. Powszechnie wyczuwano tymczasowo?? nawet coraz bardziej upi?kszanego logo. Mimo i? ca?e pokolenie kibiców wyros?o ju? na kozio?kowym logo, to wci?? wzdychano do starego, tradycyjnego herbu. Pojawia? si? on na kibicowskich flagach i transparentach, na wlepkach i nie do ko?ca legalnych koszulkach czy innych souvenirach. Pami?tano, ?e wszystkie najwi?ksze sukcesy (mistrzowskie tytu?y, wspania?e pucharowe wyst?py) ukochany klub odnosi? jako KKS Lech pod skrzyd?ami Merkurego. Gdy w?a?cicielem klubu zosta?a Amica, zmieniono nazw? na KKS Lech Pozna? S.A. bez, jak podkre?lano, rozwini?cia skrótu KKS. To by? pierwszy i bardzo udany krok nowych w?a?cicieli ku zbli?eniu si? do kibiców i samej tradycji wywodz?cego si? z D?bca klubu. Gdy dociera?y coraz silniejsze sygna?y ch?ci powrotu tak?e do starego kolejowego herbu, klubowi w?odarze postanowili przedyskutowa? pomys? w kompetentnym gronie. Obok aktualnych w?adz klubowych zaproszono by?ych dzia?aczy, przedstawicieli mediów i kibiców, a tak?e klubowych marketingowców. Efekt dyskusji by? zaskakuj?co jednomy?lny i po dokonaniu niewielkiego liftingu, wa?nego z punktu prawnego, wdro?ono ide? do ?ycia. Nie zmieniono przy tym kolorystyki, cho? precyzyjnie j? ustalono. Skrzyde?ka nieco wyszczupla?y, prawe wype?niono niebiesk? barw?. Pojawi? si? te? rok powstania klubu i w ten sposób herb sta? si? kompletn? informacj? o klubie.

Jan R?dzioch, Program meczowy heeej Lech